ประโยชน์ของการเติมอากาศและการเพิ่มออกซิเจนต่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
อุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำต้องเผชิญกับความท้าทายมากมายในแต่ละวัน ไม่ว่าจะเป็นผลกระทบจากอุณหภูมิน้ำทะเลที่สูงขึ้น การเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็วของสาหร่าย หรือการระบาดของแมงกะพรุน เป็นต้น หากปล่อยไว้โดยไม่แก้ไข ผลกระทบอาจร้ายแรงได้ ในบทความนี้ เราจะมาดูว่ามีการนำอากาศอัดมาใช้เพื่อรับมือกับความท้าทายเหล่านี้ได้อย่างไร ซึ่งจะช่วยส่งเสริมให้การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำมีความยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้น
หากพูดถึงการทำฟาร์มปลา เช่น การเพาะเลี้ยงปลาแซลมอน ในสมัยก่อนนั้น สิ่งที่จำเป็นมีเพียงแค่ตาข่าย อาหารปลา และพันธุ์ปลาสำหรับนำมาเลี้ยงเท่านั้น แต่ปัจจัยหลายประการ เช่น อุณหภูมิของทะเลที่สูงขึ้น และการเกิดปรากฏการณ์การแพร่กระจายของสาหร่ายและแมงกะพรุนอย่างรวดเร็วบ่อยขึ้น ได้ก่อให้เกิดความต้องการเทคนิคการทำฟาร์มที่ซับซ้อนและก้าวหน้ายิ่งขึ้น
แน่นอนว่าผู้ประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำต่างตระหนักดีถึงผลกระทบที่ปัจจัยเหล่านี้อาจก่อให้เกิดตามมา ไม่ว่าจะเป็นการแบ่งชั้นของอุณหภูมิน้ำหรือภาวะน้ำมีธาตุอาหารสูงเกินไป ซึ่งเป็นเพียงตัวอย่างส่วนหนึ่งเท่านั้น และหากไม่ได้รับการดูแล ผลที่ตามมาอาจเลวร้ายถึงขั้นหายนะ โดยก่อให้เกิดการตายของสิ่งมีชีวิตเป็นจำนวนมาก
อุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำถือเป็นอุตสาหกรรมภาคการผลิตขั้นต้นที่เติบโตเร็วที่สุดในโลก ดังนั้นคำถามสำคัญคือ จะสามารถลดผลกระทบจากความท้าทายเหล่านี้ได้อย่างไร
การรับมือกับความท้าทายในการเพาะเลี้ยงปลาแซลมอนสมัยใหม่
การเติมอากาศในกระชังเลี้ยงสัตว์น้ำในทะเล (SPA)
โดยทั่วไปมีการใช้กระชังในทะเลสำหรับการเพาะเลี้ยงปลาแซลมอน แต่เกษตรกรจำนวนมากยังไม่ตระหนักถึงประโยชน์ที่ได้รับจากระบบกระแสน้ำขึ้น หรือระบบเติมอากาศ
การเติมอากาศในกระชังเลี้ยงสัตว์น้ำบริเวณใกล้ชายฝั่ง หรือที่เรียกว่า Sea Pen Aeration (SPA) เป็นเทคนิคที่ค่อนข้างใหม่สำหรับอุตสาหกรรมนี้ แม้ว่าจะมีการนำไปใช้งานอย่างแพร่หลายแล้วในประเทศต่างๆ เช่น แคนาดาและชิลี ในบางพื้นที่ ระบบเหล่านี้มักถูกเรียกว่า ‘ระบบช่วยชีวิต’ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงบทบาทสำคัญที่มีต่อสุขภาพของปลา
SPA คือกระบวนการที่ใช้อากาศอัดเป่าผ่านหัวกระจายอากาศเพื่อสร้างฟองอากาศขึ้นภายในกระชังเลี้ยง เมื่อฟองอากาศเหล่านี้ลอยตัวสูงขึ้น จะก่อให้เกิดกระแสน้ำขึ้นแบบเทียม ซึ่งช่วยดึงน้ำจากบริเวณใต้กระชังขึ้นมายังผิวน้ำ ทำให้ปลาได้รับประโยชน์จากคุณสมบัติของน้ำส่วนนี้ที่มีอุณหภูมิต่ำกว่าและมีปริมาณออกซิเจนสูงกว่าตามปกติ อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องตรวจสอบคุณสมบัติของน้ำเหล่านี้ก่อนที่จะนำระบบไปใช้งาน เนื่องจากสภาพแวดล้อมบริเวณใต้กระชังไม่ได้เป็นปัจจัยที่เอื้ออำนวยกว่าเสมอไป เมื่อนำไปใช้ภายใต้เงื่อนไขที่เหมาะสม ประโยชน์ของ SPA ประกอบด้วย:
- ลดผลกระทบจากการแบ่งชั้นของอุณหภูมิน้ำ
ปรากฏการณ์การไหลขึ้นของน้ำช่วยให้ระบบ SPA สามารถดึงน้ำที่มีอุณหภูมิต่ำกว่าจากระดับความลึกขึ้นมายังกระชังเลี้ยงได้ ซึ่งจะช่วยลดผลกระทบจากการแบ่งชั้นของอุณหภูมิน้ำ ซึ่งมักพบในแหล่งน้ำที่ไม่มีการไหลเวียน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเดือนที่มีอุณหภูมิสูง - เพิ่มปริมาณออกซิเจนในกระชังเลี้ยง
น้ำเย็นสามารถกักเก็บออกซิเจนได้มากกว่า และปลาแซลมอนจำเป็นต้องอาศัยน้ำเย็นที่มีออกซิเจนสูงเพื่อการเจริญเติบโตและการอยู่รอด ปริมาณออกซิเจนที่มากขึ้นยังหมายถึงการย่อยอาหารสัตว์ที่มีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้นด้วย นั่นหมายความว่าต้องใช้อาหารน้อยลงต่อการเติบโตทุกๆ หนึ่งกิโลกรัม ซึ่งช่วยลดอัตราการเปลี่ยนอาหารเป็นน้ำหนักตัว (FCR) ให้แก่เกษตรกร ทำให้ช่วยลดต้นทุนได้เนื่องจากใช้อาหารน้อยลง ซึ่งถือเป็นข้อได้เปรียบที่สำคัญอย่างยิ่ง! เพราะค่าอาหารเป็นต้นทุนที่สูงที่สุดในการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ - ลดผลกระทบที่เป็นอันตรายจากสาหร่ายและการติดเชื้อเหาทะเลอย่างรุนแรง
การสร้างกระแสน้ำขึ้นแบบเทียมโดยกระบวนการ SPA จะบังคับให้น้ำที่ผิวน้ำไหลออกไปด้านนอก ช่วยป้องกันไม่ให้สาหร่ายและสิ่งมีชีวิตที่เป็นอันตรายอื่นๆ ซึ่งพบในชั้นผิวน้ำทะเล หลุดรอดเข้าไปในกระชังเลี้ยงสัตว์น้ำในทะเล ซึ่งรวมถึงระยะโคพีพอดิดที่ล่องลอยไปกับแพลงก์ตอน (planktonic copepodite stage) ของเหาทะเล ซึ่งเป็นระยะติดต่อที่ไม่สามารถว่ายทวนกระแสน้ำได้ ในขณะที่น้ำถูกผลักออกจากกระชังอันเป็นผลมาจากปรากฏการณ์กระแสน้ำขึ้น หรือระบบเติมอากาศ กระบวนการ SPA ก็สามารถช่วยลดความรุนแรงของการติดเชื้อเหาทะเลได้เช่นกัน - การป้องกันเหาทะเลที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
การหมุนเวียนของน้ำในระดับสูงที่เกิดจากระบบ SPA ช่วยให้สามารถใช้ม่านกันเหาทะเลที่มีความลึกมากกว่ารูปแบบมาตรฐานได้ (ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาพทางอุทกพลศาสตร์ที่เอื้ออำนวย) เนื่องจากโดยทั่วไปแล้วตัวอ่อนของเหาทะเลจะมีความหนาแน่นสูงบริเวณใกล้ผิวน้ำ การใช้ม่านกั้นที่มีความลึกมากกว่าจึงช่วยสร้างเกราะป้องกันทางกายภาพที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงของการติดเชื้อปรสิตชนิดนี้ลงได้อย่างมาก - ปรับปรุงคุณภาพของปลาแซลมอน*
กระบวนการเติมอากาศยังช่วยสร้างกระแสน้ำเพื่อให้ปลาแซลมอนได้ว่ายทวนน้ำอีกด้วย เป็นการสันนิษฐาน* - แม้ว่าจะยังไม่มีการพิสูจน์ยืนยันอย่างแน่ชัดก็ตามว่ากระบวนการนี้จะช่วยปรับปรุงคุณภาพของผลิตภัณฑ์ขั้นสุดท้าย - สามารถใช้งานร่วมกับม่านฟองอากาศเพื่อให้ครอบคลุมพื้นที่ในมวลน้ำได้ทั่วทั้งระดับความลึก
ข้อดีอีกประการหนึ่งของ SPA คือสามารถใช้งานร่วมกับม่านฟองอากาศได้ ระบบกระแสน้ำขึ้นสามารถกักกั้นได้เฉพาะสิ่งมีชีวิตจำพวกแพลงก์ตอนที่ไม่สามารถว่ายทวนกระแสน้ำได้เท่านั้น เช่น สาหร่าย เหาทะเล และแมงกะพรุน หมายความว่าจะมีการพัดพาเฉพาะสาหร่ายที่อยู่ในเขตที่มีแสงส่องถึง และเหาทะเลในระยะโคพีโพไดต์ออกไปเท่านั้น เพื่อปกป้องมวลน้ำตลอดทั้งระดับความลึก คุณสามารถใช้ม่านฟองอากาศ ซึ่งสามารถนำไปใช้งานร่วมกับระบบ SPA ได้อย่างง่ายดาย นอกจากนี้ยังเป็นประโยชน์ในแง่ที่เชื่อกันว่าม่านฟองอากาศสามารถช่วยป้องกันกระแสน้ำภายนอกไม่ให้เข้าสู่กระชัง ซึ่งอาจส่งผลให้การไหลเวียนของน้ำ "ใหม่" จากภายนอกเข้ามาภายในกระชังถูกจำกัด อย่างไรก็ตาม การถ่ายเทน้ำเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อนำน้ำใหม่ที่อุดมด้วยออกซิเจนเข้ามาในกระชัง การนำระบบเติมอากาศมาใช้ร่วมกับม่านฟองอากาศจะช่วยให้คุณได้รับประโยชน์สูงสุดจากทั้งสองระบบ กล่าวคือ คุณสามารถรักษาระดับออกซิเจนให้สูงอยู่เสมอ (ด้วยระบบเติมอากาศ) ในขณะเดียวกันก็ยังช่วยสร้างเกราะป้องกันได้อีกด้วย (ด้วยม่านฟองอากาศ)
การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต - ก้าวแห่งอนาคต
การเติมออกซิเจนในกระชังเลี้ยงสัตว์น้ำในทะเล (SPO)
ปัจจุบัน ผู้ที่เริ่มนำเทคโนโลยีมาใช้ก่อนต่างตระหนักถึงศักยภาพในการนำคอมเพรสเซอร์มาใช้งานร่วมกับเครื่องผลิตออกซิเจนระบบ Pressure Swing Adsorption (PSA) เพื่อเพิ่มปริมาณออกซิเจนในน้ำ ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและส่งเสริมสุขภาพของปลาให้ดียิ่งขึ้น ระบบแบบใช้งานได้สองรูปแบบนี้ได้รับการออกแบบมาให้สามารถสร้างกระแสน้ำขึ้นด้วยระบบ SPA จากคอมเพรสเซอร์ หรือใช้เพื่อเพิ่มปริมาณออกซิเจนในน้ำโดยการอัดฉีดออกซิเจนที่มีความบริสุทธิ์ 92-93% ในรูปแบบฟองอากาศขนาดไมโครหรือนาโน
บทสรุป
การให้อาหารด้วยระบบนิวเมติกส์แรงดันต่ำได้สร้างการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญต่อการเพิ่มประสิทธิภาพการทำฟาร์มปลาแซลมอนในรูปแบบที่เรารู้จักกันในปัจจุบัน ด้วยความนิยมที่เพิ่มขึ้นของระบบต่างๆ เช่น SPA และ SPO อากาศอัดจึงมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาแนวทางการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้น
